Ongehoord onbegrepen!

Laatst zat ik bij de huisarts. Voor een kleinigheidje. Alhoewel.. kleinigheidje? Mijn oren zaten dicht. Nou is dat niet ernstig. Maar als je merkt hoe erg het je kan belemmeren, dan snap je dat ik daar toch even een blog over wil schrijven.

Doordat ik mijn wekker niet hoorde versliep ik mij. Dagelijks. Ik had vrij veel gemiste oproepen. En ook in het verkeer had het invloed. Denk aan sirenes, een auto die uit een onoverzichtelijke bocht komt. En ik weet hoe erg je kunt schrikken als een brommer je inhaalt op het fietspad terwijl je net een slinger naar links maakt door de wind. Je hoort het normaal gesproken allemaal aankomen. Ik was een gevaar op de weg.

 

Maar de grootste belemmering voelde ik binnen de communicatie: Ik heb een zachte stem, maar als je oren dichtzitten, dan hoor je niet hoe zacht je praat. Nou is het voor mij belangrijker om te luisteren dan om te praten, maar op het moment dat ik óók nog eens mijn kinderen of vriend niet altijd goed kon horen of verstaan was ik het zat. Ik ben dus even naar de huisarts gegaan.

Dat was mijn meest verstandige keuze van de hele week! Niet alleen kan ik de vogels buiten weer horen fluiten, maar ik kan weer communiceren.

 

Communicatie is meer dan spreken. En onbewust gebruik je binnen de communicatie alle zintuigen.

 

√  Je ruikt je gesprekspartner (dat klinkt heel sneu, maar dat is het niet) en de omgeving.

√  Je voelt iemand aan, je lichaam spreekt mee door lichaamstaal, je emoties hebben invloed.

√  Je proeft de sfeer

√  Je kijkt iemand in de ogen, je ziet de ander.

–   Je luistert naar de ander. Als het goed is hóór je de ander.

 

Het is wetenschappelijk bewezen dat aantrekkingskracht wordt bepaald door geur. Dat betekent dat geur ook onbewust meespeelt tijdens een gesprek. Vind je die ander ‘stinken’, dan is er wat weerzin en een kleinere bereidheid om goed te communiceren dan wanneer die ander wel tot je favoriete aroma’s behoort.

Jouw houding, maar ook die van een ander bepaald een groot deel van een gesprek. Slechts 7% van alle communicatie verloopt via gesproken woord. Dan blijft er een enorm restant – ter grootte van Antartica waarvan laatst een stukje is afgebrokkeld – over voor lichaamstaal, en de (voor)oordelen en emoties die je zelf meebrengt.

Natuurlijk spelen de reden van het gesprek en de situatie ook een rol. Op een begrafenis hangt vaak een bedrukte stemming, meestal gaat het er ingetogen aan toe, men dempt de stemmen. Bij een sollicitatiegesprek spelen zenuwen misschien mee, terwijl je je tijdens een babbeltje met een vriendin misschien bijna over de grond rolt van het lachen.

Dan hebben we nog het zien: Behalve dat het beleefd is om degene tegen wie je praat aan te kijken, is het ook erg fijn als je de ander ziet. Zien wie hij is, zien waar zij voor staat. Als je tijdens een gesprek oog hebt voor alles behalve voor je gesprekspartner, dan is het voor die ander heel moeilijk om een gesprek met jou te voeren. Als de ander doet alsof je lucht bent, wil je ook liever opstaan en vertrekken.

 

Spreken is zilver, zwijgen is goud.

Deze uitdrukking bestaat niet voor niets. De grootste voorwaarde voor goede communicatie is het kunnen luisteren. Het willen hóren wat de ander zegt en bedoeld. En in 9 van de 10 gevallen waarin sprake is van een conflict is dat ontstaan doordat:

 

  • Eén van beiden of allebei, zich niet gehoord voelt.
  • Eén of beiden of allebei, bang is om niet gehoord te worden.

 

 

 

Maar waar komt dit nou vandaan?

Ik denk dat dit in onze kindertijd ligt. Tegenwoordig zie je veel ouders die te ver doorslaan in het luisteren naar hun prinsje of prinsesje. Of we zien het tegenover gestelde; kinderen die niet gehoord worden.

Soms vang ik discussies tussen een ouder en een kind van 3 of 4 op. Vaak krijgen die kinderen hun zin in wat ze willen, want ze kunnen het zo goed beargumenteren allemaal. Het gevaar bestaat dat het kind zich verheven gaat voelen boven anderen. Die zullen een ander niet leren horen. Gewend als ze zijn dat er naar hun geluisterd is, zullen ze hun aandeel in de communicatie inzetten op een dominerende manier. En wanneer de ander niet met hun idee meegaat, voelen ze zich onbegrepen of niet gehoord. Precies wat de ouder- die zich vaak zelf niet gehoord voelde en het daarom nu anders doet – wilde voorkomen. (Niet doen dus ouders!)

En ik zie vaak dat ouders willen dat hun kind naar hun luistert, maar die vervolgens zelf niet luisteren naar het kind. Ze tornen aan de eigenwaarde van het kind. Want is het kind niet belangrijk genoeg om gehoord en begrepen te worden? Dit verandert de manier van communiceren. Want door gebrek aan eigenwaarde leer je om je aandeel in communicatie ondergeschikt te maken aan de ander. De kans dat de ander vanuit dit oogpunt benaderd wordt met de verwachting dat je toch een afwijzing ontvangt is groot.

 

Jouw aandeel bekijken.

Wat doe jij eigenlijk als je je niet gehoord voelt? Er zijn verschillende reacties mogelijk en de meest voorkomende zijn reacties die niet bijdragen aan de verdere communicatie:

 

  • Je trekt je terug uit de communicatie. Je voelt je ontmoedigd en geeft het op. (ondergeschikt)
  • Je valt in herhaling, zoekt andere woorden om je boodschap over te brengen. (ondergeschikt/dominant)
  • Je reageert verbaal agressief, je gaat harder praten of zelfs schreeuwen. (dominant)

 

Je wil iets zeggen, je wil dat de ander je begrijpt! Hoe moeilijk kan het nou zijn? En hoe frustrerend is het als je je niet gehoord voelt!

Van bovenstaande methodes kiezen we vaak de manier die we als kind hebben aangeleerd. Want dat waren de eerste communicatielessen die we kregen. Dus als jij – als kind – het gevoel had niet gehoord te worden, dan is de kans groot dat jij nu je best doet om je door de ondergeschikte methodes te gebruiken wél gehoord te worden. En als jij niet gewend was dat je het soms even niet voor het zeggen hebt, dan voel je je niet begrepen en ga je sneller de dominante methoden aanwenden zodat anderen alsnog naar je luisteren.

Welke manier je ook kiest, hoe je ook opgevoed bent. We zijn tijdens het communiceren veel, te veel, met onszelf bezig. Hierdoor vergeten we vaak dat écht luisteren het belangrijkste is. Luisteren naar elkaar, zodat iedereen zich gehoord voelt. Zodat we niet hoeven te herhalen, zodat we ons niet terug hoeven te trekken en op te geven met de gedachten dat de ander ons tóch niet begrijpt. Zodat we niet met de vuist op tafel hoeven te slaan, onze mening niet hoeven door te drukken en niet hoeven te schreeuwen.

 

 

Hoor jij de ander?

I can see your lips moving but all I hear is bla bla bla

 

Zelfs als je goed kunt luisteren, kun je in situaties terecht komen dat je de ander niet goed kunt horen. Zelfs al wil je dat wel. En dat komt dus onder andere, omdat je al je zintuigen inzet tijdens een gesprek. En binnen een relatie of de opvoeding voert je (verantwoordelijkheid)gevoel de boventoon. Nog voordat een ander klaar is met een zin, heb jij er onbewust al een oordeel aan gehangen. Het is best moeilijk om dat niet te doen.

Wat een ander zegt raakt je. Je kunt boos of teleurgesteld worden om wat de ander vertelt. Of je raakt juist enthousiast en stroomt vol liefde. Waardoor de woordenbrij van die ander wordt omgevormd tot een opinie – je eigen mening notabene – over de gevolgen die dat wat je juist hebt gehoord voor jou gaat hebben. Vanuit die emoties hoor je alleen nog maar wat je wil horen. En ja, dat kan soms zelfs dátgene zijn wat je niet wil horen.

 

De oplossing: Met al je relaties aan de LSD

Dat is echt een aanrader. Ook met je kind. Ik wil er wel bij zeggen dat je trip er meer uit gaat ziet als een wandeling náást elkaar dan dat je gaat spacen.

LSD staat voor Luisteren, Samenvatten, Doorvragen. Drie hele behulpzame middelen tegen onduidelijkheid en conflicten. Als jij wil dat de communicatie goed loopt, is het belangrijk om echt te luisteren naar wat de ander te vertellen heeft. En om dit los te koppelen van je eigen waarde-oordelen. Zodat de ander zich begrepen voelt. Zodat de ander zich gehoord voelt. Gewoon luisteren naar wat die ander zegt. En even samenvatten om zeker te weten dat je zijn boodschap hebt opgevangen in plaats van je eigen versie daarvan. En als het nog onduidelijk is, kun je doorvragen.

En als jij je niet gehoord voelt, is het goed om eens te luisteren naar wat die ander aan je terugkoppelt. Waarom zou je eigenlijk niet vragen of de ander je goed begrepen heeft? Gewoon door te vragen of die persoon in eigen woorden kan teruggeven wat jij hebt willen overdragen. Als check. Zodat je op tijd de miscommunicatie kunt oppakken.

Mind yourself & BeMinded.

Neem vrijblijvend contact op voor meer informatie. Mail naar  info@beminded.nl of bel 06 17 87 87 87 (ook in de avonden en het weekend).