Artikel: Begrip op grip op je hormonen

Heb jij Begrip of Grip op je hormonen?  Het woord hormoon komt van het Griekse hormao dat ‘in beweging zetten’ betekent. Is het dan niet vreemd dat wij onze ‘in beweging zetters’ het liefst onzichtbaar willen maken en zelfs proberen te ontkennen?

Helemaal begrijpen doen we ze nooit, die hormonen. Omdat ze betrokken zijn bij verschillende functies en processen in je lichaam hebben we er wel mee te maken. Daarnaast spelen hormonen een cruciale rol bij gevoel en gedrag.

Mannen en vrouwen hebben dezelfde hormonen, de ‘samenstelling’ wisselt. Vrouwen hebben (logisch) voornamelijk vrouwelijke hormonen (oestrogenen en progesteron) en in mindere mate mannelijke hormonen in zich (testosteron). De effecten van deze hormonen zijn verschillend, het betreft hier geslachtshormonen. Per lichaam is de hoeveelheid hormonen niet exact hetzelfde en ook leeftijd speelt hierbij een rol.

 

Rekening houden met onze hormonen doen we niet automatisch.

Sterker nog; we zullen eerder ontkennen dan erkennen dat onze hormonen invloed op ons hebben. Er heerst zo goed als een taboe op spreken over vrouwelijke hormonen en de invloed daarvan. Je praat er – behalve met vriendinnen en je moeder, en heel soms met vrouwelijke collega’s – bijna niet over. Dat hoeft natuurlijk ook niet, maar openlijke erkenning voor onze cyclus en vrouwelijkheden zouden ons verder brengen dan het onbegonnen werk van het proberen te verstoppen ervan.

En wanneer je dit werk gerelateerd bekijkt, houden we zelfs helemaal geen rekening met de hormonale veranderingen in ons lijf. Deels begrijpelijk, want de ongemakken dragen niet zoveel bij en daarover in herhaling vallen heeft ook geen zin.

Toch zouden we het vaker over hormonen mogen hebben. Niet alleen om het taboe te doorbreken, maar ook voor onszelf en onze voorgangsters. Legio vrouwen hebben gevochten voor ons, zodat wij de rechten hebben die we nu hebben. We mogen werken, we kunnen zelfstandig wonen en mogen keuzes maken. Moeten we daarom helemaal gelijkwaardig zijn aan mannen? We mogen (gelukkig) tegenwoordig genderneutraal zijn. Waarom mogen we dan niet gewoon vrouw zijn?

 

Recent profielwerkstuk over de invloed van de menstruatie op prestaties.

Laatst las ik over een profielwerkstuk (zie link) van 3 middelbare scholieren. Zij hebben op hun school gezorgd voor bewustwording. Deze jongen meiden hebben dit aangepakt, door hier de bedenker van de menstruatie-challenge, Peter de Vroed, bij te halen. Door bij docenten begrip te creëren voor menstruatieklachten breken ze langzaam door het taboe heen. Dat kan alleen maar goed zijn.

Aan de andere kant valt het mij ook hierbij op, dat alleen de nadelen benadrukt worden, maar de sterke punten niet. Wij zijn niet fulltime een wandelende bloederige massa met buikkramp. Wat we door het benadrukken van de ongemakken vergeten, is dat we niet alleen die paar dagen van onze menstruatie hormonen bij ons dragen, maar de hele maand.

Door te begrijpen wat er van binnen gebeurt en hier opener over te zijn, verspreiden we kennis. Met die kennis kunnen we leren op onze hormonen in te spelen, bijvoorbeeld door onze (werk)planning aan te passen naar de momenten waarop deze het beste in onze cyclus passen. Juist om onnodig verzuim door hormonen te voorkomen. Op dit moment is dat eigenlijk alleen mogelijk wanneer jij je eigen werkgever bent. En dan nóg haast niet.

 

Moeten we een volledige aanpassing, of zelfs menstruatieverlof willen?

Ik denk dat we daarmee de mist in zouden gaan. In plaats van te benadrukken dat menstruatie vervelend is (wat het ook is als je klachten hebt) en mogelijk invloed heeft op je verzuim van werk, kunnen we beter gaan benadrukken dat je aan de hand van je cyclus kunt bepalen wanneer jij juist het meest strijdbaar én effectief voor je werkgever bent. Rekening houden met je hormonen en kunnen inspelen op je cyclus maakt dat ze bijdragen aan wat je wil bereiken. Dan moet je het ook op die manier willen inzetten. Op een positieve manier.

Bijvoorbeeld door (de zelfstandigheid te creëren om) een besluit een week uit te stellen, of een stap terug te doen op het juiste moment, en belangrijke afspraken in te plannen op de dagen dat je je juist wel ‘het vrouwtje’ voelt. Precies zoals mannen dat doen, alleen dan met inzicht in onze hormonen zodat we het ook op de juiste momenten toepassen. Dit zal meteen ook een positief effect hebben op je functioneren op andere momenten, want je zet jezelf optimaal en opbouwend in.

 

Het positief verleggen van de focus.

Alleen door hier op een goede manier mee om te gaan, zullen we minder vaak als incapabel worden weggezet. We hebben het wel vaak over de struikelblokken of deuren die in onze carrière door mannen voor onze neus worden dichtgeslagen en schertsend over hún hormonen. Misschien moeten we daarmee stoppen en het ook eens wat meer over ónze hormonen hebben. Maar dan niet alleen als ze ons ziek en zwak maken. Wij hebben óok testosteron. Gebruik er wat meer van!

 

Mannen zeggen regelmatig dat ze vrouwen niet begrijpen. Wij vrouwen kunnen daar verontwaardigd of zelfs beledigd op reageren, terwijl wij – als we heel eerlijk zijn – onszelf soms ook niet begrijpen.

Maar wat zegt dat nou precies? Als je het vertaald, dan zou je kunnen spreken van een negatieve invloed (onbegrip) op een samenwerking. En dat moet je niet willen.

Als je inzicht hebt in je cyclus en op hoe jij reageert op jouw hormonen, wordt ineens heel veel wel duidelijk. Ineens begrijp je waarom je elke keer weer stopt met het doorzetten van de gewoonten die jij je eigen probeert te maken, waarom je soms zo weinig kunt hebben van je collega, en ontdek je een patroon in je nachtrust of juist nachtwaken. Dan weet je hoe het komt dat je soms ineens zoveel piekert of je somber voelt en hoe die in verhouding staan tegenover de dagen dat je het gevoel hebt de hele wereld aan te kunnen.

 

Doen alsof wij elke dag hetzelfde zijn, en hetzelfde voelen is gekkenwerk.

Door de wisselingen van je hormonen kun jij je wat onzekerder voelen of merken dat de emoties wat sneller opkomen, of sterker zijn. Bijvoorbeeld gevoelens van jaloezie, maar ook je energie of zelfverzekerdheid. Behalve dat het lichamelijke ongemakken geeft, heeft je cyclus dus ook effect op je (positieve) emoties.

Heel eenvoudig gezegd, is het dus verstandig om te weten in welke fase je zit, zodat je daar op in kunt spelen. Is dat niet professioneel? Of is het niet professioneel om voorbij te gaan aan de feiten?
Zou het geen verschil maken dan, als je een vervelend gesprek makkelijker van je af kunt zetten, omdat je beseft dat het op dat moment door je hormonen net wat harder bij je aankomt. Inzicht maakt dat je de omstandigheden beter kunt relativeren. Hiermee bewaak je alsnog je professionaliteit. En om dat te kunnen doen zal het bespreekbaar moeten worden.

 

Opnieuw; hormonen hoeven niet de boventoon te voeren, dus een uitgebreide uitleg is doorgaans niet gepast. Erkenning van het onbegrip van de ander én de invloed op de samenwerking wel.

Want het gaat niet alleen over jou natuurlijk. Het gaat om de samenwerking en als bonus om de combinaties daarin binnen het hele (vrouwelijk deel van een) team. Misschien heb je er wel eens over gehoord dat de cyclus van vrouwen met veel contact synchroon gaat lopen? Dat heet het mcClintock effect. Het probleem is dat dit effect niet op deze manier voor komt. De volkskrant heeft hier een heel bondig artikel over geschreven, waar ik een deel van overneem hieronder:

De lengte van de cyclus hangt onder meer af van het lichaamsgewicht, zegt de Nijmeegse hoogleraar gynaecologie Jan Kremer. Hormonen in het vetweefsel verlengen de cyclus. Ook de eicelvoorraad speelt een rol. ‘Vrouwen van 18 komen gemiddeld uit op 32 dagen, vrouwen van 45 op 24 dagen. Hoe meer eicellen, hoe langer de onderlinge strijd wie het eitje van de maand wordt. Een oudere vrouw heeft nog maar een paar eicellen klaar liggen en dan wordt sneller duidelijk wie de winnaar is.’ Bij de meeste vrouwen is de lengte van de cyclus steeds weer een verrassing, zegt Kremer: het kan vier weken duren voordat de eicel is geselecteerd, en soms maar twee.

 

Dat wil dus zeggen, dat je elke dag te maken hebt met de verschillende fases. En daar komt dus bij dat ‘de samenstelling’ van deze geslachtshormonen je hele leven veranderen. En dat niet alleen jouw hormonen dwars liggen, maar dat er ook rekening gehouden kan worden met de hormonen van anderen. Zelfs met die van mannen.

 

Mijn korte conclusie:
Hoe het precies zit is dus zelfs de wetenschap nog niet helemaal duidelijk, maar doordat veel hormonen direct van invloed zijn op ons brein en de processen die zich daarin afspelen, zetten ze nogal wat tot beweging aan. Hormonen sturen (onbewust) dus zoveel processen en gevoelens aan, dat bewustwording je verder kan helpen. We kunnen er maar beter vrienden mee worden.

En ook al winnen ze regelmatig (tot bloedens toe): Je bent geen slachtoffer van je hormonen. Voorkom dat je een zure oudere dame wordt en leer jezelf begrijpen dus!

Neem bijvoorbeeld eens 3 maanden de tijd, door het bijhouden van een dagboek, om jouw patroon bij te houden. Leer jezelf kennen en zet je nieuwe kennis in. Dat is goed voor je werk, je prestaties, je team en werkgever, goed voor je relatie en seksleven, goed voor je familie en vooral goed voor jezelf.

 

Ik kan mij voorstellen dat mijn tekst bij feministes, anti-feministes en alles daar tussenin nogal wat kan losmaken.

Daarom sta ik open voor contact, suggesties en eventuele verbeteringen wanneer er onjuistheden in mijn tekst zitten.

Los van bovenstaande, hoor ik ook graag jouw visie hierop. Durf jij het aan om iets met je kennis op dit gebied te doen? Vind jij dit niet nodig? Voel je vrij en laat het me gerust weten.

Mind yourself & BeMinded.

Meer lezen? Dat kan op hier of laat je op de hoogte brengen wanneer de volgende blog of artikel verschijnt. Wil je meer over BeMinded Coaching of Workshops weten? Neem dan een kijkje op de website of neem vrijblijvend contact op voor meer informatie. Mail naar info@beminded.nl of bel 06 17 87 87 87 (ook in de avonden en het weekend).

 

 

Ten slotte nog wat tips over wat je zelf al kunt doen om je hormonen in balans te houden: Een regelmatig en gezonde leefstijl met goede voeding en voldoende rust.

  • Wees lief voor jezelf; door niet te streng naar jezelf te kijken of te verwachten dat je hetzelfde functioneert als een man, haal je minder stress op je hals dan wanneer jij jezelf steeds bekritiseerd. Lief zijn voor jezelf is ook begrip voor jezelf tonen. Let er wel op dat je jezelf niet als slachtoffer ziet, dat ben je namelijk niet.
  • Slaap voldoende. Het belang van slaap wordt onderschat, terwijl je zelf vrij snel zult ervaren dat je wat emotioneler bent na een slechte of korte nacht.
  • En gezonde voeding natuurlijk. Weinig suikers en voldoende variatie.
  • Bij ongemakken: Blijf bewegen. Door beweging maak je endorfine aan. Endorfine zorgt voor een fijn gevoel en werkt verlichtend voor pijn. Door te blijven bewegen wordt de bloedsomloop gestimuleerd, wat altijd al een lekkerder gevoel geeft dan de hele boel stil te leggen.